Adoptie in Nederland

Wat houdt adoptie eigenlijk precies in?

‘Adoptie is een rechtsinstelling waardoor iemand in een ander familieverband overgaat, zodanig dat geheel of gedeeltelijk rechtsbetrekkingen ontstaan als tussen een wettig geboren kind bij zijn ouder’ (Prof. Nota, 1970)

Adoptie van kinderen is al zo oud als de mensheid.

Het Romeinse Rijk kende van 96 tot 180 AD zelfs adoptiekeizers, bij gebrek aan mannelijke troonopvolgers. Op 1 november 1956 trad in Nederland de eerste adoptiewet in werking. In Europa was Nederland samen met Portugal het laatste land dat geen adoptiewet kende. De mogelijkheid tot adoptio plena, de volledige adoptie, werd met de invoering van deze wet een feit. Waren het aanvankelijk vooral Nederlandse en Europese kinderen, in de jaren ‘70 brachten hartverscheurende tv-beelden over de situatie van Vietnamese oorlogswezen en gemengdbloedig Zuid-Koreaanse kinderen een golf van medeleven teweeg. Interlandelijke adoptie kwam voor velen in beeld en werd in de media een steeds weer terugkerend belangrijk onderwerp. Het waren in de jaren ‘80 vooral de hartverscheurende reportages over arme weeskinderen. Deze werden gevolgd door verhalen in de media over het moeizaam verlopen en zelfs mislukken van sommige adopties. Toch werden in die tijd nog vele nieuwe adoptieorganisaties opgericht.
Lees verder
Men realiseerde zich echter dat ‘liefde alleen’ niet voldoende was voor de betreffende adoptiekinderen. De roze wolk en de bijna hype die rond adoptie was ontstaan, brokkelde wat af. In de jaren ‘90 was het eindelijk zover dat de geadopteerden zelf van zich lieten horen. De pijnlijke kant van het afgestaan zijn door de eerste ouders (biologische ouders), de unieke identiteit van ieder mens en ieder kind, de fysieke en psychische kenmerken, de herkenning die niet herkenbaar/vindbaar is omdat men van de eerste ouders gescheiden is, spelen steeds vaker een duidelijk negatieve rol bij de geadopteerde. Er kwamen ook steeds meer berichten over misstanden bij bemiddelaars rondom de adopties. Het onbevangen idealisme maakte plaats voor kritisch realisme, zoals Prof. Hoksbergen dit in zijn omvangrijke boek ‘Kinderen die niet konden blijven, zestig jaar adoptie in beeld’ duidelijk maakt.

Wat was nou een van de belangrijkste redenen voor de invoering van de adoptiewet?

‘Het voorkomen dat de eerste of biologische moeder en/of vader het kind, ook na vele jaren nog, van de pleegouders kan terugvragen’.